www.adcdiving.be © Dirk Wuyts
Voeg deze pagina toe aan je Favorieten

Welkom op onze website voor duiken in Antwerpen - Deurne

Hoe leren uitloden om te duiken

banner adc diving leren duiken antwerpen deurne

Goed uitloden is zeer belangrijk om veilig en leuk te leren duiken

Om te duiken is goed uittrimmen en een goede luchtverbruik planning met de juiste duikfles van levensbelang. Bekijk daarom ook deze pagina's!

Uitloden en Fysica, de wet van Archimedes, Boyle en Mariotte

Het uitloden bij duiken is gestaafd op de fysica wet van Archimedes. De fysica wet van Archimedes luid, de opwaartse kracht die een lichaam in een vloeistof of gas ondervindt, is even groot als het gewicht van de verplaatste vloeistof of gas.

Hieruit kunnen we fysica wet van Archimedes volgende besluiten:

als je zwaarder weegt dan de verplaatste vloeistof je zinkt.
als je hetzelfde weegt dan de verplaatste vloeistof je blijft hangen.
als je lichter weegt dan de verplaatste vloeistof je drijft.

Om vervolgens ook nog uit te trimmen (zweven of blijven hangen op dezelfde diepte) hebben we ook de fysica wet van Boyle en Mariotte nodig. De fysica gaswet van Boyle en Mariotte zegt dat wanneer we een bepaalde hoeveelheid gas in een afgesloten ruimte stoppen (bijvoorbeeld een jacket of duikvest) en het volume verkleinen (door middel van bijvoorbeeld de buitenomgevingsdruk die de lucht in het jacket samenperst) gaat de dichtheid omhoog. Een hogere dichtheid betekent meer deeltjes per oppervlakte-eenheid, dus meer botsingen. Hierdoor zal de kracht op de wanden van de afgesloten ruimte groter worden en de druk neemt toe.

Het product van de druk symbool p en het volume symbool v is constant! Op voorwaarde dat de temperatuur en de aard en massa van het gas constant blijft.

Hieruit kunnen we uit de fysica wet van Boyle en Mariotte volgende besluiten:

Voor een welbepaalde massa gas is bij constante temperatuur de druk omgekeerd evenredig met het volume.
Voor een welbepaalde massa gas is bij constant volume de druk recht evenredig met de temperatuur.
Voor een welbepaalde massa gas is bij constante druk het volume recht evenredig met de temperatuur.

Duiken en leren uitloden kan eenvoudig zijn

Er zijn al heel wat ingewikkelde theorieën uitgeschreven over hoe je moet uitloden voordat je gaat duiken. Je kan onderstaande eenvoudige manieren van uitloden overal ter wereld gebruiken. Dit zelfs ongeacht het type water, zee of oceaan. Ook de mythe en moeilijkheidsgraad die naar voor wordt gebracht van welk materieel, het zoutgehalte, uw afmetingen, gewicht, enz..., hoef je hierbij niet te gebruiken. Het kan veel eenvoudiger om goed uit te loden. De voorwaarde is wel dat het over kantduiken of duiken vanaf een boot in kalme zee met weinig stroming gaat. Zo kan ja naast de kant of naast de boot blijven hangen om uit te loden. Daarom wordt door veel duikcenters in de wereld bv eerst een check dive gemaakt. Dit geeft iedereen de mogelijkheid om in een gunstige situatie, goed uit te loden en het duikcenter ziet onmiddellijk wat voor vlees ze in de kuip hebben. Gebruik die check dive dan ook om je perfect uit te loden voordat het duiken zelf begint! Bovenstaande fysica, de wet van Archimedes, Boyle en Mariotte moet natuurlijk wel gekend zijn.

Hou het eenvoudig, leer het eenvoudig en doe het uitloden eenvoudig!

Onderstaande methodes van uitloden gaan enkel op voorwaarde dat je met een volle fles zonder lood niet zinkt!

Hoe op een eenvoudige manier goed uitloden om te gaan duiken?

Ga met volle uitrusting, ontspanner in de mond en volle duikfles in het water.
Blijf verticaal onbewegelijk hangen en vul de longen ongeveer half (niet volledig diep in of uitademen).
Ledig volledig de jacket (trimvest) en kijk hoever je in verticale positie zinkt.
Voeg lood toe, tot het water op ooghoogte komt.
Adem uit en je zou zachtjes moeten beginnen zinken, adem in en je zou zachtjes moeten beginnen stijgen.
Voeg lood toe ter compensatie van het gewicht van de samengeperste lucht van een volle duikfles. Gebruik 1,3gr per liter lucht en de wet van Boyle en Mariotte p x V. Voorbeeld: 200Bar x 15l duikfles is 3000barl x 1,3gr = 3900gr = 3,9kg gewicht aan lucht dat je maximaal tijdens het duiken zou kunnen opgebruiken. Dit gewichtsverlies is wanneer de duikfles volledig leeg is. Dit is een zeer gevaarlijk situatie en enkel in uiterste noodsituaties zou dit mogen kunnen gebeuren. Toch moet je op zo'n noodscenario voorzien zijn!
Neem voor de zekerheid 1 kg extra lood mee ter voorkoming dat je met een lege duikfles zou doorschieten naar de oppervlakte.
Maak vanaf het begin dat je leert duiken, een tabel aan waar je de gebruikte uitrusting in omschrijft, met aparte vermelding type duikfles (staal, carbon, aluminium, inhoud: 10l, 12l, 15l, druk: 200bar, 230bar, 300bar, enz...) type water en waar (de put van Ekeren, oosterschelde, Middellandse zee, Rode zee, of andere) en aantal kg lood dat je nodig had om goed uitgelood te zijn. De volgende keer dat je terug gaat duiken in hetzelfde type water en dezelfde duikfles, kan je onmiddellijk zien hoeveel kg lood je nodig hebt om goed uitgelood te zijn.

Een andere eenvoudige manier van uitloden om te gaan duiken

Je zakt met lood en volle duikfles horizontaal tot 3m.
Je verwijdert de lucht uit de jacket (trimvest) en je zou mooi op deze diepte moeten kunnen blijven zweven. Anders moet je lood afgeven aan je buddy zoveel tot je mooi blijft zweven.
Vervolgens voeg lood toe ter compensatie van het gewicht van de aanwezige lucht in de duikfles.
Neem voor de zekerheid 1 kg extra lood mee ter voorkoming dat je met een lege duikfles zou doorschieten naar de oppervlakte.

Beide manieren van uitloden zijn eenvoudig en overal toepasbaar. Ik hoop dat iedereen nu begrijpt dat uitloden geen technisch moeilijke formules vereist buiten bovenstaande fysica, de wet van Archimedes, Boyle en Mariotte moeten natuurlijk wel gekend zijn om een perfecte uitloding te kunnen blijven garanderen.

uitgelode duiker schildpad rode zee egypte

Algemene info over uitloden

Kijk in beide gevallen op het einde van het duiken steeds na of het uitloden correct was.

Als je een van deze methodes van uitloden gebruikt, kom je zelf met volledig lege duikflessen nooit in de problemen om te blijven hangen, op trapdiepte of veiligheidstrap diepte. Je zal ook niet naar de oppervlakte doorschieten met volledig lege duikfles(sen) op voorwaarde dat de jacket geen lucht meer bevat.

De ideale uitloding om te duiken is wanneer je duikfles(sen) met jacket leeg zijn, deze een volledig neutraal zweefvermogen hebben. Dat jezelf volledig onafhankelijk van je duikfles uitgelood bent. Dat je zonder duikflessen of jacket op 3m een neutraal zweefvermogen hebt. Deze situatie is een streven maar meestal niet mogelijk. Probeer daarom best de extra kilo's lood zodanig te verdelen zodat deze situatie zoveel mogelijk wordt benaderd.

In de berekeningen is de lucht steeds afrond naar een gewicht van 1,3gr/liter watervolume. We adviseren 1 kilo lood extra om bv al onderstaande complexe berekeningen en schommelingen uit te sluiten. Hierdoor kan er normaal geen probleem zijn om te blijven zweven op 3m met lege duikflessen.

Doe niet mee aan het gezegde wat extra kilo's meer i.p.v. ideaal uitloden kan nooit kwaad. Al het extra gewicht moet worden gecompenseerd met uittrimmen op de jacket. Hoe dieper er wordt gedoken hoe meer lucht er in de jacket moet worden inblazen (wet Boyle en Mariotte). Maar bij stijgen is het juist andersom! Als bij het stijgen niet tijdig lucht wordt afgelaten, zal een te snelle stijging met mogelijke blow up en trappendoorbreking gebeuren. Tijdig lucht aflaten, goed uittrimmen en goed uitloden is de boodschap. Dit kan anders zeer ernstige gevolgen hebben! Uitloden is m.a.w. van levensbelang

Overlood gaan duiken betekend

zeer veel lucht in de jacket blazen bij het dalen, die je niet kan opduiken.
Zeer snel en veel meer de jacket ontluchten, bij zelfs nog maar een beetje stijgen, wat het luchtverbruik doet toenemen.
Het uittrimming met de jacket wordt onnodig extra gecompliceerd gemaakt, met nervositeit en nog meer luchtverbruik tot gevolg.
Veel meer waterweerstand van de jacket die met lucht gevuld is, zodat je veel meer inspanning moet leveren tijdens het duiken, wat je luchtverbruik doet toenemen.
De duiktijd verkort door het toenemen van de GOV (gemiddelde oppervlakte verbruik van lucht)
Het lift of stijgvermogen van de jacket wordt bij 1kg overloding, met 1 liter luchtvolume verkleind.
Bij een defecte jacket moet je op eigen krachten de oppervlakte kunnen halen. Nadien moet je ook nog kunnen boven blijven (desnoods met lood af te werpen aan de oppervlakte. Zorg dat het lood steeds afwerpbaar is).
Bij stevige golfslag of deining aan de oppervlakte ben je een betere speelbal van die natuurelementen.
Na het duiken is het om het water te verlaten niet altijd zo eenvoudig! Iedere kilo lood teveel, zou dit wel eens onmogelijk kunnen maken.
De kans op ongevallen, het extra risico, buiten adem zijn, uitputting, verdrinking, longoverdruk, decompressieongeval, enz... wordt enorm verhoogd bij overloding.
Enz...
M.a.w. correct uitloden is van levensbelang!

Samenvatting uitloding voordat je gaat duiken

Gebruik een van bovenstaande eenvoudige methodes van uitloden!
Duiken met dezelfde uitrusting, duikfles en type water, dan blijft het benodigde lood hetzelfde om goed uitgelood te zijn.
In het begin van het duiken ben je steeds te zwaar uitgelood! De oorzaak is het gewicht van de luchtvoorraad die wordt opgebruikt. Hiervoor mag je uittrimmen met het jacket
Neem 1kg lood extra.
Controleer steeds op het einde van het duiken, de luchvoorraad. Als de lucht bijna op is dan kan je nakijken of de uitloding nog correct is. Het jacket moet bij een bijna lege duikfles vrij leeg zijn! Is de hele jacket volledig opgeblazen met lucht, is er duidelijk overloding. Krijg je totaal geen lucht meer uit het jacket is er lood tekort op voorwaarde dat er nog gewicht aan lucht in de duikfles zit. M.a.w. steeds goed uitloden en de uitloding steeds controlleren zal je ten goede komen en het duiken aangenamer en veiliger maken!
Controleer steeds tijdens het duiken of het lood goed is verdeeld, comfortabel zit en als je bent uitgetrimd, je in alle posities kan zweven zonder bijsturen van handen of vinnen! Als dit het geval is, is het uitloden goed gedaan.

Waarschuwing! Te zwaar uitloden om te duiken, kan je in ernstige moeilijkheden brengen. Te weinig lood om te duiken kan je eveneens in ernstige moeilijkheden brengen! Dit zelfs met de dood als gevolg. Dus lood je steeds zeer goed uit voor het duiken! Het gaat zowel om je eigen veiligheid als dat van je buddy

Uitloden: Soorten van loodsystemen

Hou in het achterhoofd dat het lood bij het duiken steeds afwerpbaar moet zijn.
Het lood van het uitloden moet gelijkmatig worden verdeeld, zodat je steeds comfortabel in het water zweeft.

Soorten loodsystemen om uit te loden:

Trimpockets of geÏntegreerde loodsystemen vooraan in de jacket. Deze zijn meestal 1 of 2 kg per pocket en afwerpbaar. Zie dat de sluitingen van deze loodpockets steeds goed dicht zijn voordat je gaat duiken.
Trimpockets of geÏntegreerde loodsystemen achteraan in de jacket meestal 1 of 2 kg per pocket. Deze dragen soms bij voor een ideaal evenwicht in het water. Deze zijn niet afwerpbaar. Zorg ervoor dat steeds 2/3 van het benodigde lood afwerpbaar is!
Een loodgordel die rond de loodblokken wordt gevlochten. Gebruik steeds loodblokstoppers om het schuiven of het eraf vallen van de loodblokken bij het aan en uitdoen te voorkomen. De snelsluiting moet bereikbaar blijven. Dikwijls komt de sluiting van de jacket hierover. Hierdoor kan je er niet altijd onmiddellijk bij. Soms durven loodgordels wel eens over de heupen te schuiven als ze niet goed zijn aangetrokken. Dus extra controle bij het vertrek van de duik steeds de loodgordel eens controleren.
Softloodgordels ijn zacter voor de rug en heupen maar kosten iets meer.
Lood harnassen zijn een variant op de loodgordel. Het lijkt op een geëntegreerd loodsysteem van een jacket maar is een eigen zelfstandig systeem. Het gewicht wordt op beide schouders verdeeld zodat de heupen worden ontlast. Het lood kan via een snelsluitingen onmiddellijk worden afgeworpen
Enkellood is een klein loodgordeltje om rond je enkel te binden. Het wordt normaal enkel bij droogpakken gebruikt. Het gewicht van enkellood variéren van 0,5 tot 1,5kg
Een gedeelte van het lood op de duikfles gemonteerd. Dit kan vastgezet zijn met schroeven of met een band op de duikfles zijn gemonteerd. Met banden moet worden opgelet dat die niet van de duikfles kunnen afschuiven! Dit systeem zorgt bij een enkele duikfles dikwijls voor onstabiliteit. Plaats daarom minstens aan beide zijden een blok van hetzelfde gewicht op de duikfles en zo dicht mogelijk tegen het jacket.
Voor het zwembad gebuiken we een loodgordel met een gesp systeem. De loodblokken voor het zwembad moeten geplastificeerd zijn. Gewone loodblokken zijn verboden in het zwembad.

Vormen van lood om uit te loden:

Loodblokken bestaan in allerlei gewichten zoals: 0,5, 1, 1,5 2, 4, 5, e.a. kg. Voor loodblokken kan je loodstoppers gebruiken of anders kan je de gordel erdoor steken, de gordel een halve twist geven en erdoor steken naar de volgende blok. Voor het twisten heb je wel een lange gordel. In softloodzakjes van 1, 2, 3, 4, e.a. kg. Andere maten en hoeveelheden kunnen ook. Dit is afhankelijk de fabrikant of maker ervan.

Loodblokken, zeker als de blok meerdere kilo's wegen, zijn groot, moeilijk te verdelen en vrij harder voor het lichaam als je ze met een gordel draagt. Dit kan tot pijn lijden bij het stappen en duiken. Softlood (zakjes met loodbolletjes in) zijn veel zachter omdat ze geen hoekige kanten hebben en vormen zich veel beter rond het lichaam. Softloodgordels zijn ook breder dan de gordels voor loodblokken. Dit geeft een bredere verdeling op het lichaam. Hoe breeder de verdeling op bv de rug, hoe beter! Bij het duiken is het de rug die tenslotte het extra gewicht van de gordel moet dragen, omdat je horizontaal hangt!

Lood en duiken:

Omdat er zoveel loodbevestigingsystemen bestaan moet je altijd tijdens de buddy check goed kijken hoe zijn lood afwerpbaar is. Hierdoor voorkom je onnodig tijdsverlies bij calamiteiten.

Geef bij bootduiken altijd eerst de loodgordel en geÏntegreederde loodpockets uit het jacket af. Dit enkel als het jacket nadien in het water moet worden uitgedaan. Vervolgens wordt het jacket met duikfles aan boord getrokken.

Waarschuwing: nooit de jacket in het water uitdoen zonder dat de loodgordel en loodpockets zijn uitgedaan en afgegeven!

Uitloden en toch optimaal comfortabel duiken met het sparen van de rug

Als de optimale hoeveelheid lood is bepaald, moet er nog een optimale loodverdeling gebeuren. Het uittrimmen moet zodanig kunnen dat je in iedere positie (horizontaal, verticaal, schuin, onderste boven) zonder de handen of vinnen te gebruiken moet kunnen blijven zweven. Lood aan een gordel kan worden verschoven. Zorg altijd dat dit aan beide zijden van het lichaam gelijkaardig gebeurt. Er kan bij heel wat jackets gebruik worden gemaakt van loodpockets en andere speciaal hiervoor voorziene punten. Sommige geven de voorkeur om een beetje lood aan de duikfles te hangen. Dit kan je dan hoger of lager hangen. Dit kan je ook een beetje doen met de duikfles en het jacket.

Kijk tijdens het duiken na wat voor effect het heeft en pas het naar believen aan. Dit zolang de comfortabelste verdeling voor jezelf wordt bereikt! Door de verdeling van het lood wordt het lichaam niet op een klein drukpunt belast. Kan je niet anders dan een loodgordel met loodblokken te gebruiken, kan je ook 2 loodgordels gebruiken om de puntsbelasting van het gewicht over de rug te verdelen.

Opgelet: ander duikmateriaal of duikfles kan een andere positie van lood vragen.

Ideaal is dat wanneer de horizontale positie wordt aangenomen, de uitgeoefende krachten allemaal op dezelfde verticale lijn zitten of evenredig zijn verdeeld. Het probleem anders kan zijn dat als bv de loodgordel op de heupen hangt, deze de benen naar beneden trekt en door de lucht in het jacket, dat die de borst naar boven trekt. De jacket kan hierdoor ook nog eens naar boven reizen. Dit geeft zeer veel waterweerstand omdat de jacket dan een stukje van je lichaam wordt getrokken. Dan hang je er met je armen in en de buikriem komt op het middenrif te zitten. De buikband gaat in deze situatie een samendrukking van de borstkas veroorzaken. Samendrukking van de borstkas moet ten aller tijden worden vermeden. Tot slot, niet in dezelfde lijn of evenredig uitloden, is absoluut om rugproblemen vragen! Een eenvoudige aanpassing kan het je veel aangenamer maken.

Bij droogpak duiken is er nog een extra bijkomende probleem. Om het opwaartse liftvermogen van de benen bij droogpak duiken te vermijden, wordt enkellood gebruikt (maar moet ook worden aangepast en is voor ieder pak, persoon en maat verschillend). Dus zomaar enkellood aanschaffen zonder eerst uit te testen heeft dikwijls een negatief effect.

De ideale loodverdeling is dat zowel een lege jacket met lege duikfles een neutraal drijfvermogen hebben. Dan ben je zelf aan de oppervlakte volledig neutraal uitgelood. Dit geeft voordelen mocht je om een of andere reden het jacket uitdoen. Dit om bv door een mangat te duiken of het jacket moeten uitdoen, omdat je bv vast zit.

Bij duiken met stages, is het ideaal dat de stages in het water zo neutraal mogelijk zijn, wanneer die leeg zijn. Maar onthoud! Lege duikflessen of lege stages kan en mag normaal nooit! Er zal dus altijd een overgewicht van de gasvoorraad moeten zijn! Hou met het overgewicht van deze gasvoorraad rekening!

Schenk aan al deze punten wat aandacht en het duiken zal veel comfortabeler zijn.

Een technische benadering van uitloden

Duikpak

Een nieuw samendrukbaar duikpak (bv neopreen) van hetzelfde merk, model, maat, enz... drijft iets meer dan een oud en versleten duikpak. Dit verhaal klopt een beetje, maar het zijn geen kilo's zoals sommige beweren! Een neopreen duikpak bestaat uit een soort rubber waarin kleine gasbelletjes gevangen zitten. Als die kleine gasbelletjes die in de neopreen celletjes zitten, door veelvuldig duiken stuk gaan, verliest uw duikpak een klein beetje drijfvermogen. Een nieuw duikpak stoot het water ook iets beter af en er blijven veel meer luchtbelletjes hangen in de uitwendige poriën.

Door de druk wordt bv een neopreen duikpak samengedrukt. Hoe dieper je duikt, hoe hoger de druk, hoe meer een neopreen duikpak wordt samengedrukt. Hierdoor verlies je vlotbaarheid, thermische weerstand tegen de koude, komt de loodgordel en instrumenten op de pols iets losser te zitten. Tegen thermische weerstand kan je niet veel doen. De loodgordel kan tijdens het duiken bij aangespannen worden, indien die te los zou komen te zitten. Doe dan ook altijd voordat je gaat duiken, de loodgordel met ingetrokken buik stevig aan. Check dit onmiddellijk in het water of die nog goed zit. Het verlies van een loodgordel is een zeer gevaarlijke situatie!

Door het samendrukken van het neopreen duikpak, zink je steeds sneller en sneller. Om dit te voorkomen wordt er extra lucht in het jacket geblazen tot je ter plaatse blijft zweven. Dit noemt men trimmen of uittrimmen. Let wel op! Als je gaat stijgen, neemt de druk af en zal je teveel aan vlotbaarheid krijgen. Om te voorkomen dat je te snel gaat stijgen of als je ter plaatse wil blijven zweven, zal je lucht moeten aflaten (trimmen of uittrimmen) tot je het gewenste effect hebt bereikt

Vet

Ik heb overgewicht (in zuiver vet) en heb daardoor veel meer lood nodig dan iemand anders. Dit is maar een klein beetje de waarheid of je zou abnormaal veel zuiver vetweefsel moeten hebben. Laat ons dit eens berekenen. Enkele waarden bij benadering: de dichtheid (de dichtheid geeft aan hoeveel massa van een stof aanwezig is in een bepaald volume, bij een bepaalde temperatuur en druk) van een volledige mens is gemiddeld ongeveer 0,97kg/liter watervolume, spierweefsel is ongeveer 1,06kg/liter watervolume en zuiver vet is ongeveer 0,95kg/liter watervolume. Stel dat je 20kg meer zuiver vet hebt dan een andere duiker. 20kg zuiver vet gedeeld door 0,95kg/liter water = 21 liter watervolume. Door de extra opwaartse stuwing heeft deze mens 1 kg meer lood nodig. Natuurlijk is zijn pak ook iets groter en zal dit nogmaals voor een extra opwaartse stuwing zorgen, mogelijk moet nog een kilootje worden bijgestoken.

Het is anders gesteld indien een mens 20kg meer gemiddeld weefsel zou hebben dan een andere. Als we bovenstaande waarden zouden gebruiken komen we tot volgende berekening: 20kg gemiddelde weefsel gedeeld door 0,97 kg/liter watervolume = 20,62kg waterverplaatsing. Dus met 0,62kg lood extra zijn we terug in evenwicht om te duiken. Natuurlijk moet rekening worden gehouden met de opwaartse stuwing van zijn duikpak dat groter gaat zijn.

Lood versus ijzer

Hoe zit het dan met de opwaartse stuwing van iedere kg lood (Fysica wet van Archimedes) die we gebruiken om perfect uit te loden? Lood heeft een dichtheid van 11,30kg/liter watervolume. Dan kan je gaan berekenen wat het verlies is van de opwaartse stuwing van het volume lood. Je neemt bijvoorbeeld 10kg lood mee gedeeld door 11,3/liter watervolume = 0,88kg schijnbaar gewichtsverlies dat je hebt. Je kan dan zeggen dat je maar een neerwaarts gewicht hebt van 9,12kg lood.

Hoe zit het dan met de opwaartse stuwing van iedere kg ijzer die gecoat is en die goedkoper zijn dan loodblokken? Heel simpel, deze worden afgeraden om te gebruiken. Om u te overtuigen even een berekening. Je neemt bijvoorbeeld 10kg ijzer mee gedeeld door 7,86/liter watervolume = 1,27kg schijnbaar gewichtsverlies dat je hebt (Fysica wet van Archimedes). Je kunt dan zeggen dat je maar een neerwaarts gewicht hebt van 8,73kg ijzer. De ijzerblokken moeten tegen corrosie coating zijn. Deze coating is meestal van een bepaalde dikte en van een soort kunststof die een veel lagere dichtheid heeft! Maw het schijnbaar gewichtsverlies zal iets meer zijn dan in onze berekening. Maw je hebt per 10 kg ijzer, een blok ijzer meer nodig op voorwaarde we de caoting als 0kg en geen watervolume mogen beschouwen. Als dan het prijsverschil tov lood wordt berekend, is het prijsverschil al veel minder. De ijzer blok moet nog worden weggestoken wat extra volume inneemt. Een loodgordel of ander lood systeem is niet onbegrensd van volume. Het extra volume veroorzaakt tevens meer waterweerstand wat invloed heeft bij stroming en palmen.

Densiteit, geleidbaarheid, temperatuur en zoutgehalte of saliniteit

Afhankelijk van de densiteit van het water waarin te gaan duiken, geeft een verschil in uitloding. Hoe groter de densiteit, hoe meer opwaartse stuwing dit veroorzaakt. Hoe meer lood er nodig zal zijn om te kunnen duiken. Het probleem is dat densiteit geen constante is maar temperatuur afhankelijk. Dwz dat de dichtheid van zout water bij een andere temperatuur zal verschillen en een andere opwaartse stuwingkracht zal hebben. De grootste dichtheid van water is afgerond 4°C. Om nu toch vergelijkbare waarden te kunnen berekenen, moet het zoutgehalte of saliniteit gekend zijn. Het zoutgehalte of saliniteit is temperatuur onafhankelijk. Daarom zal je nooit de dichtheid van zout water op een wetenschappelijke site of studie vinden, maar het zoutgehalte of saliniteit. Het zoutgehalte of saliniteit kan met de gekende watertemperatuur worden omgerekend naar de dichtheid. Als de dichtheid gekend is, zou er kunnen worden uitgerekend hoeveel lood verschil er nodig is tegenover je vorige duikplaats (bv de Noordzee heeft een ander zoutgehalte of saliniteit dan de Middellandse zee en de Rode Zee is nog eens anders).

Om de dichtheid van zout water te meten wordt bv een aerometer gebruikt. Omdat de dichtheid afhankelijk is van de temperatuur, moet ook de temperatuur worden gemeten. Dit omdat areometers normaal niet temperatuur gecompenseerd zijn. De meting is daarom met een areometer slechts bij een bepaalde temperatuur exact. Deze temperatuur is op de areometer aangegeven en is over het algemeen 25°C.

Als je zou zeggen, dan meten we de geleidbaarheid van het zout water, heb je hetzelfde probleem. De geleidbaarheid van zout water is namelijk ook afhankelijk van de temperatuur.

Saliniteit kan in verschillende eenheden worden uitgedrukt. De gebruikte eenheden zijn:

gram zout per kilogram water
in procenten, zo is 1% = 10 gram zout per kilogram water
in promillen

Nu staat het zoutgehalte of saliniteit, dichtheid en geleidbaarheid altijd in een vaste verhouding met elkaar in verband. Zo hoort (bij gelijke druk) bij 25°C een dichtheid van 1,0234kg/liter watervolume, een geleidbaarheid van 53,0 en een saliniteit van 35promilles of 3,5%, ook een zoutgehalte van 35 gram per liter water. Om dan toch vergelijkingen van verschillende plaatsen in zeeën en oceanen te kunnen maken gebruikt men in de oceanografie het zoutgehalte of saliniteit als standaard meeteenheid.

Het zoutgehalte of saniliteit berekenen is niet zo eenvoudig dan men denkt. Als bij 1 liter water 35 gram zout wordt toegevoegd, zal het zoutgehalte lager zijn dan 35gr/liter water. Dit komt omdat het volume van het water door toevoeging van zout veranderd.

Wereldwijd heeft het zeewater in open zeeën niet hetzelfde zoutgehalte of saliniteit. Door aanvoer van zoet water van riviermondingen, smeltende gletsjers, zware neerslaggebieden en tragere verdamping, kan zeewater aanzienlijk minder zout zijn. Het zoutste water in open zee is de Rode Zee. Dit komt door de hoge verdamping, zeer weinig neerslag, het ontbreken van een grote rivier instroom en het is een opgesloten circulatiegebied.

Op de meeste plaatsen heeft het meeste zeewater een zoutgehalte of saliniteit tussen 3,1% en 3,8%. Omgerekend naar dichtheid is dit ongeveer tussen 1,020 tot 1,029kg/liter water. De hoogste zoutgehalten komen voor in de subtropische gordels met een waarde van 3,63%. Langs de evenaar is de waarde maar 3,43% ondanks de grote verdamping. Dit wordt veroorzaakt door de grote regenval. De Middellandse Zee heeft ook een hoger zoutgehalte, toenemend van west naar oost. In het oostelijk deel is de waarde ongeveer 3,9%. De Rode Zee heeft het hoogste zoutgehalte met 4,1% tot 4,2%. Dit zijn de hoogste waarden voor open zeeën.

In enkele gesloten zeeën, zoals de Kaspische Zee en de Dode Zee, zijn de zoutgehalten nog hoger.

Op hoge breedtegraden is het zoutgehalte belangrijk lager, vooral in de omgeving van de polen. Dit komt door de geringe verdamping en het vele smeltwater. Bij de Noordpool ook door het vele zoete water dat wordt aangevoerd vanuit de grote Siberische rivieren. Ook de Oostzee is minder zout doordat er veel rivieren in uitstromen en er weinig verdamping is.

In de Noordzee schommelt het zoutgehalte tussen 3,4% en 3,5%. Vlak onder de kusten waar grote rivieren zoet water in de zee brengen is het zoutgehalte lager. Voor de Belgische kust bedraagt de saliniteit van West naar Oost ongeveer van 3,4% tot 3,1%. Aan de Nederlandse kust en in de Duitse Bocht is het lager dan 3,0%. Het zoutgehalte van de Oostzee is beneden de 2,5%.

Enkele waarden van zoutgehalte of saliniteit bij benadering:

Zoet water: 0.1%
Atlantische Oceaan: 3,6%, ter hoogte van de Canarische eilanden is het 3,75%
Beringstraat: 3,3%
Caribische zee: 3,5%
Dodenzee: 33,2%
Filippijnen: 3,0% - 3,4%
Florida: 3,4%-3,5%
Indische Oceaan: 3,5%
Middellandse zee: 3,8% en in het oostelijk deel 3,9%
Noordelijke ijszee: 3,4%
Noordzee voor de kust van België: van west 3,4% naar oost 3,1%
Noordzee: 3,4% - 3,5%
Noordzee voor de Nederlandse kust en in de Duitse bocht: 3,0%
Oostkust Afrika: 3,2% - 3,5%
Oostzee: 2,5%
Rode zee: 3,8%-4,2%
Singapore: 3,0% - 3,2%
Sri Lanka: 3,0% - 3,4%
Stille Oceaan: 3,4% - 3,65%

Maximale zoutoplossing in water: in 1 liter zoet water kan maximaal 353 gram zout worden opgelost! Deze oplossing heet Sole.

Wereldkaarten met de gemiddelde densiteit, saliniteit en gemiddelde temperatuur van de oppervlakte:

Om alles gemakkelijk omrekenbaar te maken kan je onderstaande invulvelden gebruiken.

Als je toch een inschatting wilt maken voor het perfect uitloden, van moet ik meer of minder lood meenemen, gebruik dan deze berekening. Zorg dat je wel exact weet hoeveel je weegt met volledige uitgelode uitrusting aan. Het gebruikte gewicht in dit voorbeeld is 138kg. Je duikt met exact dezelfde uitrusting in de andere plaats!

Dit is een voorbeeld van uitloden en zal voor iedereen anders zijn en zelfs bij iedereen veranderen als er iets wordt gewijzigd (uitrusting en eigen volume)! Dit zijn geen toe te passen waarden om te gebruiken om te duiken! Deze waarden zouden u in ernstig gevaar kunnen brengen als u deze zou gebruiken om te duiken zonder jezelf correct uit te loden!

Formule: om uw totaal gewicht te laten zweven moet eenzelfde hoeveelheid gewicht aan water worden verplaatst (Fysica wet van Archimedes). Bij een totaal gewicht van 138kg is een gewicht van de 138 kg waterverplaatsing nodig om te zweven. Daar het gewicht uitgedrukt in kg/liter water, afhangt van de densiteit en temperatuur, zal er een verschil van lood nodig zijn in andere omstandigheden. De verhouding van het volume dat hetzelfde blijft tegenover het gewicht van het water dat verandert, zodat ook de opwaartse of neerwaartse stuwkracht evenredig veranderd!

Voorbeeld bij 20°C

Om te duiken in de put van Ekeren die gevuld is met zoet water, hebben we 6kg lood nodig om te zweven op 3 m diepte met een lege duikfles en een lege jacket. Het water heeft bij 20°C een gewicht van 0,998kg/liter. Dus om te kunnen zweven zonder te zinken of stijgen, hebben we een waterverplaatsing nodig van 138kg (Fysica wet van Archimedes). 138kg te verplaatsen water aan 0,998kg/liter is 138kg aan water : 0,998kg/liter water = 138,277/liter waterverplaatsing nodig. Hier hebben we uitgelood zoals omschreven in de 2 helemaal bovenstaande eenvoudige methodes wat veel eenvoudiger is. Maar we gaan het eens berekenen.

Duikplaats	Formule	Extra kg lood nodig	Totaal kg lood nodig
Put van Ekeren	138kg waterverplaatsing nodig : 0,998kg/liter water = 138,277/liters waterverplaatsing waarbij we 6 kg lood nodig hadden	0,000	6,00
Noordzee	138,277/liters waterverplaatsing bij uitloding x 1,022kg/liter water = 141,319kg/waterverplaatsing - 138kg	3,319	9,319
Middellandse zee	138,277/liters waterverplaatsing bij uitloding x 1,027kg/liter water = 142,011kg/waterverplaatsing - 138kg	4,011	10,11
Rode zee	138,277/liters waterverplaatsing bij uitloding x 1,029kg/liter water = 142,287kg/waterverplaatsing - 138kg	4,287	10,287

In die 138kg eigen gewicht (duiker en uitrusting) is onze loodgordel van 6kg om misverstanden te vermijden inbegrepen en de waterverplaatsing die nodig was om te zweven was 138,277 liters bij 20°C. Omdat wij niet veranderen, want ons lichaam blijft op dezelfde temperatuur is het verplaatste volume water hetzelfde.

Voorbeeld bij 4°C

Uitgelood op 20°C, omrekenen om te duiken bij 4°C. Er was 138,277/liter waterverplaatsing nodig bij 20°C in zoet water te zweven. Het water had toen een gewicht van 0,998kg/liter water.

Duikplaats	Formule	Extra kg lood nodig	Totaal kg lood nodig
Put van Ekeren	138,277/liters waterverplaatsing bij uitloding x 1,000kg/liter water = 138,277kg/waterverplaatsing - 138kg	0,277	6,28
Noordzee	138,277/liters waterverplaatsing bij uitloding x 1,024kg/liter water = 141,596kg/waterverplaatsing - 138kg	3,596	9,60
Middellandse zee	138,277/liters waterverplaatsing bij uitloding x 1,030kg/liter water = 142,426kg/waterverplaatsing - 138kg	4,426	10,43
Rode zee	138,277/liters waterverplaatsing bij uitloding x 1,033kg/liter water = 142,840kg/waterverplaatsing - 138kg	4,840	10,84

Nu kloppen de berekeningen niet 100%. Het benodigde gewicht is wel toegenomen, maar er is geen berekening gemaakt van de extra verplaatste vloeistof van de toegevoegde loodblokken. Lood heeft een gewicht per liter van 11,300kg. Per 1kg lood bijvoegen is er een afwijking van ongeveer 8,85% (1/11,300). 1kg lood ondergaat een schijnbaar gewichtsverlies van 0,0813046kg in zoet water waar 1 liter water ongeveer gelijk is aan 1 kg bij 4°C. Per 1 kg lood zou er dan maar ongeveer 0,9186954kg mogen worden gerekend.

Je ziet, het wordt complexer en complexer. Want wat doe je als het oppervlakte water 20°C is en de diepte 4°C? Breek hierover uw hoofd niet! Pas de bovenstaande 2 zeer eenvoudige uitloodsystemen toe om te duiken. Wil je toch een inschatting maken kan je deze berekeningen eens maken.

De zwaartekracht en hydrostatische druk

wereld zwaartekracht hydrostatische druk

Nu is over de aarde niet overal dezelfde zwaartekracht en hydrostatische druk van toepassing. Om een exacte vergelijking van diepte te kunnen bereiken zou onderstaande berekeningen nog moeten worden uitgevoerd. Maar het probleem is al, dat je niet steeds op dezelfde diepte blijft duiken en de toestandsvergelijkingen steeds aan zeer kleine veranderingen onderhevig zijn. Er zijn verschillende matheries waarvan er samendrukbaar zijn, enz. Dus per meter herberekenen met rekening houden van de toestandsvergelijking, wat voor het duiken waanzin is! Maar u hebt verder gelezen en wou het wat technischer. Daarom onderstaande mogelijkheden nog.

Algoritmen voor de berekening van de fundamentele eigenschappen van zeewater met afgesproken waarde vastgelegd door de UNESCO in 1983 is om gestandaardiseerde oceanen met vastgelegde temperatuur en saliniteit om het specifieke volume te kunnen berekenen. Dus deze theoretische waarden moeten dan nog steeds eens herberekend worden, naar de actuele.

De ernst variant met breedte? in graad wordt berekend door:

De diepte z in meters kan berekend worden uit de zwaartekracht variatie g , het specifieke volume V en de geopotential anomalie D in J / kg:

Zoals je al merkt is deze technische benadering absoluut te vermijden en uiterst complex. Dan zou er nog een afwijken van de resultaten zijn van 0,08 meter bij 5000 decibars en 0,44 meter bij 10000 decibars.

Als je al dit technisch gedoe zou moeten uitrekenen dan stop je toch met duiken. Gebruik daarom enkel de twee bovenstaande eenvoudige uitloodmethodes. Deze werken zeer goed en kosten maar enkele minuten tijd om goed te kunnen toepassen. Check wel steeds na iedere duik of uw uitloding nog goed is. Bij NELOS gebruiken ze een richtwaarde voor de eigen watereren van 1,000 voor zoet water, 1,025 voor zout water Voor de Middellandse zee MOET JE ongeveer 0,5 tot 1kg of Rode zee ongeveer een 1kg bijsteken. Dit op voorwaarde dat u en uw uitrusting identiek blijven natuurlijk.

Waarschuwing! Te zwaar uitloden om te duiken, kan je in ernstige moeilijkheden brengen. Te weinig lood om te duiken kan je eveneens in ernstige moeilijkheden brengen! Dit zelfs met de dood als gevolg. Dus lood je steeds zeer goed uit voor het duiken! Het gaat zowel om je eigen veiligheid als dat van je buddy

Waarschuwing: nooit de jacket in het water uitdoen zonder dat de loodgordel en loodpockets zijn uitgedaan en afgegeven!

Algemeen advies: hou het uitloden eenvoudig en controleer steeds! Het maakt het duiken eens zo leuk!

Voor je gaat duiken, bekijk eerst de Meteo van de Oosterschelde die je door ADC Diving duiken Antwerpen - Deurne wordt aangeboden.

Leren duiken of reeds duiker? Bekijk de ADC Diving duiken Antwerpen - Deurne pagina documenten, oefeningen en instructies om te leren duiken

Lees ook de andere duikreisverslagen en bekijk daarvan ook de vele pictures - foto's van de duiken en het landschap, van ADC Scuba Diving duiken Antwerpen - Deurne

Voor meer informatie over leren duiken scuba diving, bekijk de pagina leren duiken van ADC Scuba Diving Antwerpen - Deurne.

Nog vragen over leren duiken? Dan mag je altijd contact opnemen met ADC Scuba Diving duiken Antwerpen - Deurne om advies.

Ga terug naar de homepagina van ADC Scuba Diving duiken Antwerpen - Deurne

Water Temperatuur	in °C	in °F
Water saliniteit	in promilles
Druk	in decibars



Water densiteit	kg/m³